مثنوي ملانا

به تقلید از مولانا  و به نقل از سایت سخن

مثنوي ملانا

حكايت أن مرد كي تأسّي از دولت كرد

گوش بگشا اي حسام الدّين حسن!
     تا بگويم قصّهْ آن پيرزن
بگذراز آن پيرزن تا زين سبق
   قصّه اي ديگر بيارم بر ورق
تا نپنداري كه خالي بسته ام
  باز يك مضمون عالي بسته ام
بود دكانداري اندر شهر« ري »
كسب وكاري مي نمود آن نيك پي
كاسبي مي كرد از راه حلال
خود نديد او جز زيان و جز ملال
ديد با اين زحمت و اين درد سر
كاسبي چيزي ندارد جز ضرر
دلخور از برنامه ْ بازار شد
كارو بار او به كلي زار شد
چون«گران كردن» ز دولت ديده بود
وان حكايت ها دگر نشنيده بود،

ادامه نوشته

ما به تماشای جهان آمده‌ایم

ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ ماڵپه‌ڕی www.koord.com  به‌شی زاخاوی مێشک وه‌رگیراوه‌.

ما به تماشای جهان آمده‌ایم

شێخ الاسلامی سه‌رده‌شت، پیاوێکی قسه خۆش و ده‌ستکورت بو.دۆستی پێشه‌وا قازی محه‌ممه‌د بو.

جارێک له سابلاغ ده‌چێته‌ مه‌جلیسی پێشه‌وا. له‌و کاته دا ئاغاوه‌ت و پیاو ماقوڵی سابڵاغ و ده‌وروبه‌ری زۆر له خزمه‌تدا ده‌بن. له ناوه‌ڕاستی قساندا، باسی داهاتی ساڵانه‌ی خۆیان ده‌که‌ن. یه‌کیان ده‌ڵێ :

 " ئه‌وساڵ فڵان باغم به‌وه‌نده داوه به ئیجاره"

و یه‌کی دیکه ده‌ڵێ:"واریداتی فڵان مڵکم ئه‌وه‌نده بووه"

و یه‌کی تر ده‌ڵێ :" داهاتی ئه‌وساڵم زۆر نه‌بووه"

و هه‌ر یه‌ک به جۆرێک باسی حاسڵاتی خۆیان ده‌که‌ن.

پێشه‌وا ده‌یزانی شێخ الاسلام زۆر ده‌ست کورته و ده‌ڵێ :

" ئه‌ی شێخ تۆ بۆ باسی خۆت ناکه‌ی؟"
شێخ الاسلام له وه‌ڵامدا ده‌ڵێ :

" قوربان! ما به تماشای جهان آمده‌ایم!!!(واته ئێمه بۆ ته‌ماشای جیهان هاتویین)"

پێشه‌وا له مه‌به‌ستی شێخ السلام ده‌گات، به‌ڵام هێندێک له کۆڕه‌که نازانن مه‌به‌ست چی‌یه.
پێشه‌وا ده‌ڵێ :

" شێخ الاسلام !!! هه‌تا باربویه‌کی باشت نه‌که‌ن، پێیان مه‌ڵێ". ده‌ڵێن :" چ ده‌ڵێی حازرین و شێعره‌که ته‌واو که"
شێخ الاسلام ڕو ده‌کاته پێشه‌وا و ده‌ڵێ :

" قوربان ئیجازه هه‌یه؟" پێشه‌وا پێده‌که‌نێ و ده‌ڵێ :" به‌ڵێ"
ئینجا شێخ الاسلام شێعره‌که به ته‌واوی ده‌خوێنێته‌وه و ده‌ڵێ :

                           " دولت به سگان داده و نعمت به خران   

                    پس ما به تماشای جهان آمده‌ایم "

(ده‌وڵه‌تت داوه به سه‌گ و نێعمه‌ت به که‌ران، که وایه ئێمه بۆ ته‌ماشای جیهان هاتویین)

خه‌ڵکه‌که هه‌مو پێده‌که‌نن و پار‌ه‌یێکی باشی بۆ کۆ ده‌که‌نه‌وه.

مهتاب روی تاب خالی

نام کتاب : مهتاب روی تاب خالی

نویسنده : گروهی از نویسندگان                                              مترجم :اسدالله امرایی

محل نشر :تهران                        ناشر : نشر معیار                    تاریخ نشر : 1379

تعداد جلد :1                              تعداد صفحه : 346                  چاپ : اوّل

شماره ی رده بندی : 

                                     الف : دهدهی دیویی  :      508/813

20622-78م

                                    ب : کنگره :    9 م 8  الف pz1 /

                                                                  1379           

کتاب شامل بیست و هشت داستان کوتاه از نویسندگان مشهور و نه چندان مشهور معاصر آمریکایی است.در این کتاب از بیماری از فرزندان مساله دار و از دنیای غرق در تکنولوژی سخن می گوید. همه ی داستان ها خواندنی و جالب هستند به خصوص این چند داستان:

1-      صبح کریسمس                               پرل . اس . باک

2-      ریاست جمهوری شاهانه                   جویس کرول اوتس

3-      گروه فشار                                      ویکتور شیف

4-      استاد                                            لنگستون هیوز

5-      آقای حقوق                                     ویلیام ای.برت

6-      تحویل قلب                                     جیسن براون

7-      توی مطب دندانپزشکی                     بیل میلز

از داستان آخری - توی مطب دندانپزشکی  - امسال در کلاس های درس زیاد استفاده کردم.در درس زبان فارسی 1 سال اول دبیرستان و زبان فارسی 2سال دوم ، داستان را برای دانش آموزان قرائت کردم .هنگام قرائت چند جمله ای را گفتم که یادداشت کنند.

آدم چیزهایی را که نداشته باشد برای خود می سازد.

حرف و عملشان یکی نیست.

برخی کلمات در متن مانند حرمان و تفاصیل و...را برایشان معنی کردم .

مختصری از زندگی نویسنده را برایشان بیان کردم.

درباره ی عبارت متن (( خودکرده را تدبیر نیست)) بحث کردیم و دانش اموزان برای این عبارت معادل یابی نمودند.

درباره ی شخصیت ها و واکنش هایشان صحبت کردیم .

سرانجام در سال اول نهاد و گزاره ی جملات را مشخص نمودند و در سال دوم تعداد اجزای جمله را معلوم کردند. در سال سوم هم درباره ی قواعد همنشینی و نحوی و معنایی و کاربردی بحث نمودیم.

نمونه ای از جملات بررسی شده:

1-                  مرگ هر آن به سراغ آدم می آید.

2-                  خانم منشی گوشی را برداشت.

3-                  باید یکدست لباس مشکی بخرم.

4-                  نمی توانیم نوبت شما را به کس دیگری بدهیم.

5-                  ما در برابر مراجعین خود مسئولیم.

6-                  بقیه ی هزینه ها به گردن سوئدی های شریف و زحمتکش است.

7-                  باز هم شیرینی را مکید.

8-                  با این تفاصیل روز بعد به درمانگاه رفتم.

9-                  تابستان به کشورم بازگشتم.

10-               من و او خواهر و برادر شدیم.

بعد از اتمام داستان در یکی از کلاس ها دانش آموز شاد عزیزی از عاقبت مردی پرسید که به خاطر دندانهایش به مطب دندانپزشکی رفته بود . تو گویی نگرانش بود و با آن مرد همدری می کرد زیرا خودش هم فردای کلاس باید به مطب دندانپزشکی می رفت و امروز هم  در کلاس نبود اما جایش سبز و غیبتش به شدّت محسوس.

 

او چو خود پنداشته بود صاحب دندان را

 

 

پیام 5

این پیام را هم سالار فرستاده است.

زندگی شراب تلخی است

که همه محکوم به نوشیدن آن هستیم

پس می نوشیم

 به یاد کسانی که دوستشات داریم

 و نمی دانند.

آنها که دوست دارند

آنها که دوست دارند

آنها که دوست دارند همیشه درد کشیده اند.

آنها که دوست دارند همیشه در جدال با خویش وفرومایگان بوده اند.

آنها که دوست دارند همیشه چوب خورده اند.

آنها که دوست دارند همیشه با صراحت و صداقت وزیسته اند و مظلومانه به مسلخ رفته اند.

آنها که دوست دارند همیشه با گرگ به نبرد برخاسته اند و جنگیده اند و بی امان هم جنگیده اند که خاک عشق وصراحت شمشیرشان ،مزارع خونین گرگهای دیگر را از همان آب و خاک و از همان تبار و درهمان خاک آبیاری کرده است.

آنکه دوست دارد در اندیشه ی برد  و باخت نیست. که همه ی وجودش التهاب و رهایی است و هه ی درونش میل به آزادی و رسیدن به پنجره ای باز تا شوقش را و عشقش را از کمند هوای مسموم وارهاند.

از کتاب آنها که دوست دارند

هوارد فاست

تو هم کویت؟!!!

چند سال پیش یکی از روزنامه های کویت به امیر کویت توهین کرده بود. دادگاه هم رای بسیار سنگینی(؟) برای این روزنامه ی متخلف صادر می کند به این شرح:

روزنامه ی مذکور  یک روز حق انتشار نخواهد داشت.

مردم نسبت به قانون نظارت بر مطبوعات اعتراض داشتند و می خواستند در قانون تجدید نظر شود .

در کویتی که هه می دانیم از نظر پارلمانی و آرای مردمی در چه حدی است و هیچ ادعایی هم ندارد.

در همان زمان ، هفته نامه ی گل آقا در واکنش به این خبر اینگونه تیتر زده بود :

تو هم کویت؟!!!

امروز هم در ترکیه دادگاه عالی از انتشار روزنامه ی ( ئازادیا وڵات = آزادی وطن) به مدت یک ماه جلوگیری کرد و حکم هم در حال اجراست.

در ترکیه ای که دم از آزادی و دموکراسی و...می زند و خواهان پیوستن به اتحادیه ی اروپاست.

 

نالی

ئه‌م په‌یامه‌ش به‌ڕێز سه‌لاحی خۆشه‌ویست ناردوویه‌تی

 

تۆ که‌ حۆریت  وه‌ره‌ نێو جه‌ننه‌تی دیده‌م چ ده‌که‌ی

له‌م دڵه‌ی پڕ شه‌ره‌ر و سینه‌یی سۆزانم دا

نالی

دیوانی ئاوات

ناوی کتێب : دیوانی ئاوات(کامیل شای زه‌نبیلی )

شاعێر:حاجی سه‌یید کامیلی ئیمامی زه‌نبیلی

لێکۆڵینه‌وه‌ و له‌ سه‌ر نووسینی : سه‌یید نه‌جمه‌دینی ئه‌نیسی

پێداچوونه‌وه‌ی : مێهرداد رامیدی نیا

بڵاوکردنه‌وه‌ی : ده‌زگای چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی ره‌هڕه‌وی مه‌هاباد

نۆبه‌ی چاپ: دووهه‌م

ساڵی چاپ: 1387

له‌ مێژووی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک دا زۆر شاعێر هه‌نه‌ که‌ به‌ وتنی یه‌ک شێعر ناوی خۆیان بۆ هه‌مێشه‌ له‌ مێژوودا تۆمار ده‌که‌ن . یه‌ک له‌و شاعێرانه‌ له‌ نه‌ته‌وه‌ی کورددا مامۆستا سه‌یید کامیلی ئیمامی ناسراو به‌ ئاواته‌ .

مامۆستا ئاوات دوو شێعری هه‌ره‌ به‌رزی هه‌یه‌ .

1-     شاری دڵ

2-     شه‌و

هه‌ریه‌ک له‌م دوو غه‌زه‌ڵه‌ی ئاوات به‌س بوو بۆ ئه‌وه‌ی جێگایه‌ی خۆی له‌ مێژووی ئه‌ده‌بی کوردی دا مسۆگه‌ر کات .

له‌ سه‌ره‌تاوه‌ با کورته‌ باسێ له‌ ژیانی مامۆستا ئاوات بزانین ئه‌وسا ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ سه‌ر باسی کتێبه‌که‌.

مامۆستا ئاوا له‌ ژیانی خۆی ئه‌دوێ :

له‌ رابردووی ژیانم گه‌ر ده‌پرسن

 

ئه‌گه‌ر بیڵێم ده‌ترسم  لێم بترسن

 

بڵێن چۆن به‌و هه‌موو ده‌ردانه‌ هه‌ر ما

 

مه‌گه‌ر دێو و درنج بێ کابرای وا  

ل.9

ادامه نوشته

حذفيات دروس زبان و ادبیات فارسی

 

               فهرست حذفيات دروس زبان و ادبیات فارسی برای آزمون سراسري سال 1388

ادبيات فارسي (3) (غيرعلوم انساني)	1/249	86	سوم	- درس 11: قسمت دوم، سه پرسش از تولستوي از صفحه 92 تا 97 ـ درس 18: قاصدك، از صفحه 140 تا 150 ـ درس 20: از پاريز تا پاريس از صفحه 158 تا 165
زبان فارسي 3 (غير علوم‌انساني)	3/249	86	سوم	ـ كلية نمونه ها ، كه به ترتيب عبارت است از:  صفحات 51 تا55 (عدل- موزه كلمانسو )  129 تا 130 ( قبض آب) ـ درس 23: اسناد و نوشته‌هاي حقوقي از 166 تا 182
زبان فارسي 3 (تخصصي انساني)	4/249	86	سوم	ـ كلية نمونه‌ها ، كه به ترتيب عبارت است از:  صفحات 120 تا 122 ( آرش )  و134 تا 135 ( قبض آب و...) ـ درس بيستم: از صفحات 145 تا 150 املاي برخي از كلمات - درس 24: اسناد و نوشته‌هاي حقوق از صفحه 175 تا 188
زبان و ادبيات فارسي 1و2	1/283	87	پيش‌ دانشگاهي	درس 9: فقط شعر (1) - نفحات صبح سعدي درس 10: فقط شعر (2) - راه بي نهايت حافظ درس 20: قسمت اول به بلبل درس 22: قسمت دوم شعر تسلي خاطر جامي درس 24: فقط متن افشين و بودلف درس 30: صداي پاي آب - از «چشم‌ها را بايد شست، جور ديگر ... » - صفحة 206 و207
تاريخ ادبيات ايران و جهان (1)	1/246	85	دوم	نمونه ها

 

پێشکه‌شکاری جوانه‌ مه‌رگ

 

بۆ گۆران و له‌ سه‌ر شێوازی گۆران

مه‌ هدی سه‌ییدی

سڵاوتان لێ بێ بینه‌رانی خۆشه‌ویستی کوردسات

خۆشحاڵین له‌ رێگه‌ی ئه‌م به‌رنامه‌وه‌ ده‌بینه‌ میوانی ماڵه‌کانتان.

هیوادارم کاتێکی خۆش له‌ گه‌ڵمان دا به‌ سه‌ر به‌رن.

دوای وچانێکی کورت ئه‌گه‌ڕێینه‌وه لاتان.

دیسانه‌وه‌ سڵاوتان لێ بێ بینه‌رانی خۆشه‌ویستی کوردسات .

له‌ گه‌ڵ رێز و خۆشه‌ویستیم بۆ هه‌موو میوانان و به‌شداربووانی ئه‌م حه‌ڵقه‌یه‌ی کڵاوێن .

له‌م به‌شه‌ی پرۆگرامه‌که‌مان دا زیاتر به‌ به‌شداربووی ئازیز ئاشنا ده‌بین. ‌

دوای وچانێکی کورت ئه‌گه‌ڕێینه‌وه لاتان.

بۆ تۆیه‌ به‌هه‌شتی رازاوه‌ و جوان .

به‌ سپۆنسه‌ری سه‌ره‌کی ئاکار و ره‌وشتی جوان

که‌ له‌ تۆ به‌دی ده‌کرا کاک گۆران .

دیسانه‌وه‌ سڵاوتان لێ بێ بینه‌رانی خۆشه‌ویست

له‌ قۆناغی یه‌که‌م پێیان وتین گۆڕین .

گۆڕینی به‌هه‌شت به‌م دنیایه‌ .

گۆڕیته‌وه‌ کاک گۆران و هاتیته‌ سه‌ر زه‌وی و له‌ دایک بووی.

له‌ قۆناغی دووهه‌م و له‌م دنیایه‌ یاریمان کرد و خه‌ڵاتێ زۆریان داینێ که‌ به‌ بڕی هیچ پاره‌یه‌ک مه‌زه‌نده‌ ناکرێ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ختی خۆمان دۆزینه‌وه ئاخۆ به‌خته‌که‌ی خۆمان هه‌ر له‌ لای خۆمان بێ ‌.

به‌ڵام پێش کردنه‌وه‌ی کڵاوه‌که‌ وچانێکی کورت و ئه‌گه‌ڕێینه‌وه لاتان.

دیسانه‌وه‌ سڵاوتان لێ بێ بینه‌رانی خۆشه‌ویستی کوردسات و پرۆگرامی کڵاوێن.

له‌م به‌شه‌ش پێمان ده‌ڵێن گۆڕین . گۆڕینی کڵاوی ئه‌م دنیایه‌ به‌ دنیایه‌کی تر .

ئه‌یگۆڕین یان نا .له‌وانه‌یه‌ قازانج بکه‌ین یان زه‌ره‌ر.

که‌واته‌ ئه‌یگۆڕین .

که‌واته‌ کاک گۆران ده‌تهه‌وێ به‌ جێمان بێڵی.

 به‌ڵام ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ جیاوازییه‌کی له‌ گه‌ڵ به‌رنامه‌ پێشووه‌کان دا هه‌یه‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ کڵاوی هه‌ر که‌س له‌ لای خۆیه‌تی و ناکرێته‌وه‌ و به‌س خۆی ده‌زانێ چی تیایه‌ و هه‌ر خۆی ده‌زانێ قازانجی کردووه‌ یان نا.

دوای وچانێکی کورت ئه‌گه‌ڕێینه‌وه لاتان.

بۆ تۆیه‌ به‌هه‌شتی رازاوه‌ و جوان .

به‌ سپۆنسه‌ری سه‌ره‌کی ئاکار و ره‌وشتی جوان

که‌ له‌ تۆ به‌دی ده‌کرا کاک گۆران .

دیسانه‌وه‌ سڵاوتان لێ بێ بینه‌رانی خۆشه‌ویستی کوردسات و پرۆگرامی کڵاوێن.

ئه‌م حه‌ڵقه‌یه‌ی کڵاوێنیش کۆتایی پێ هات .لێره‌دا ئه‌وه‌ گرینگ بوو که‌ یاریمان کرد . ئه‌وه‌ گرینگه‌ که‌ کاتێکی خۆشمان بۆ خۆمان و هاوڕێکانمان ساز کردبێ و دڵی که‌سمان لێ نه‌ڕنجابێ.

له‌ گه‌ڵ رێز و خۆشه‌ویستی خۆم و ستافی کڵاوێن شه‌و و شه‌وگارێکی خۆش

و هه‌تا هه‌تایه‌ خواتان له‌ گه‌ڵ.

 

 

 

غزلی از حافظ

                                  غزلی از حافظ

حسن تو همیشه در فزون باد

                                            رویت همه ساله لاله گون باد

اندر سر ما خیال عشقت

                                                 هر روز که باد در فزون باد

هر سرو که در چمن درآید

                                                 در خدمت قامتت نگون باد

چشمی که نه فتنه تو باشد

                                          چون گوهر اشک غرق خون باد

چشم تو ز بهر دلربایی

                                                 در گردن سحر ذوفنون باد

هر جا که دلیست در غم تو

                                          بی صبر و قرار و بی سکون باد

قد همه دلبران عالم

                                                 پیش الف قدت چو نون باد

هر دل که ز عشق توست خالی

                                                  از حلقه وصل تو برون باد

لعل تو که هست جان حافظ

                                                دور از لب مردمان دون باد

                                حافظ

 

سالی که نکوست از بهارش پیداست.

داستان تفاوت جهنم ایرانی و خارجی را که حتماً شنیده اید حالا این حکایت ماست.

خوشحال بودیم که مدرسه ها باز شده اند و چشممان به دیدار دانش آموز و کتاب و .. روشن می شود که بدجوری توی ذوقمان زدند. چهار پنج روز اول مهر را که نباید حساب کرد.به خاطر بحث عید که چند سالی است روزش معلوم نیست و هر شهر و منطقه ای یا در هری محله ای با محله ی دیگر اختلاف نظر دارند چند روز دیگر هم تعطیل می شود.

امروز که به مدرسه رفتم . دانش آموزان شبانه روزی ، مدرسه را تعطیل کردند که به سرویس برسند .لازم نیست بگویم امروز هشتم مهر ماه است. بالتّبع تا روز شنبه همه جا در تعطیلی فرو می رود به یاد ضرب المثل زیر می افتم که :

سالی که نکوست از بهارش پیداست.

و دردا و دریغا که سال به سال هم بد و بدتر می شود و باید گفت:

هر سال دریغ از پارسال

فیلمێکی تازه‌ی ده‌رهێنه‌ری کورد – مورات (د) ماڵگیر هاته‌ نمایش کرن. ناوی فیلمه‌که‌ سۆیا ئاداک ه‌ و سه‌باره‌ت به‌ ژنان و کێشه‌ی پیاوسالاری و...له‌ کۆمه‌ڵگادایه‌.

مورات (د) ماڵگیر له‌ دایکبووی1972زایینی ناوچه‌ی ساسۆنا له‌ ترکیه‌یه‌.

درێژه‌ی هه‌واڵه‌که‌ له‌ خواره‌وه‌ هاتووه‌.ئه‌م هه‌واڵه‌ له‌ ماڵپه‌ڕی رۆژنامه‌ی ئازادیا وڵات وه‌رگیراوه‌.

 

DI FÎLMÊ MÊR DE DRAMA JINAN DERKETE HOLÊ

MEKIYE GORENÇ – ÊLIH

Derhênerê kurtefîlmê bi navê `Soya Adak` Murat Malgîr destnîşan kir ku xwestine bi fîlmî zextên ji hêla mêran ve li ser mêran tên kirin bînîn ziman lê di encamê de mijar û çîroka jinan derketiya pêşiya wan.

Kişandina fîlmê ku derhêneriya wî Murat Malgîr dikir, qediya. Di kurtefîlmê de 20 lîstikvan cih digirin û fîlm li Êlih û Hezoyê û hîn gundên Êlihê hat kişandin. Malgîr der barê fîlmî de agahî dan û anî ziman ku fîlm di hefteyekê de hatiye kişanidin. Malgîr bi lêv kir ku hêza sînemayê heye ku xwe bigihîne girseyên mezin û di bin bandora wê hêzê de maye û sînema zimanê herî bi hêz e.

SEDEMA MIRINAN ZEXT IN

Malgîr der barê fîlmî de wiha axivî: “Di fîlmî de lêpirsîna tiştê ku bibe sedema mirov dev ji jiyana xwe berde çiye, heye. Jiyan wekî din ji bo kîjan jiyana pîroz bê tercîhkirin. Di fîlmî de ev tên lêpirsîn. Di malbata ku du keçên wan hene û bi hesreta kurekî ne û piştî demekê ji ber zextên civakî ev di malbatê de dibe hingof. Jinik her çiqas di hemlê de rîska mirinê bikişîne jî, wê riskê dide ber çavan û biryara welidandinê dide.”

Malgîr bal kişand ser zextên civatê yên li ser mêran û wiha got: “Di cîhanê de tiştekî din wekî vê mînakê tune. Her çiqas wiha bi dawî nebe jî jina ku wekî bike armanc, û zêxtên ku di civatê de derdikevin holê û pirsgirêkên ku jinên cuda pê re rû bi rû dimînin tên vegotin. Em dibin şahidê van tiştan. Û gelekên wan bi mirinê bi dawî dibe.”

‘DRAMA MEZIN JIN DIJÎN’

Derhêner Malgîr destnîşan kir ku bi giştî fîlmên dram dikişîne û li herêmê herî zêde jin dramê dijîn û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Dema ku em dibêjin em mijarekê vebêjin her tim mijara jinê derdikeve pêşiya me.”

Derhêner Murat Malgîr destnîşan kir ku ji ber vê yekê jin derdikevin pêş. Malgîr diyar kir ku xwestine di fîlmî de zextên ji hêla mêran ve li ser mêran tên kirin bînin ziman û wiha got: “Lê wekî ku di fîlmî de jî derket holê, encamên bûyerên giran jin dijîn.” Fîlmê Murat Malgîr ‘Soya Adak’ dê li Antalyayê û Stenbolê di mîhrîcanên kurtefîlman de bê nîşandan.

MURAD MALGÎR KÎ YE?

Murat Malgîr di sala 1972’an de li navçeya Sasona Êlihê ji dayik bû. Malgîr dibistana seretayî û lîseyê li Sasonê xwend. Malîr di sala 1997’an li Zanîngeha Egeyê Fakulteya Ragihandinê qedand. Malgîr demeke dirêj di kanaleke taybet de nûnertî kir û ev 4 sal in bi sînemayê re mijûl dibe. DÎHA

هیز زی و دیر زی

هیز زی و دیر زی

 عبید زاکانی در کتاب اخلاق الاشراف خصایل انسانی را که در دوره ی خود و احیاناً دوره های دیگر هم فراموش شده است در هفت باب بیان کرده است.

 در باب شجاعت داستان جالبی دارد حیف است که شما هم نخوانید.

روزگاری حکما می گفتند: چون قوت غضب انسان به اعتدال بود و از نفس عاقله پیروی کند فضیلت شجاعت حاصل می شود و شجاع کسی استکه او را نجدت و همت بلند و سکون نفس و ثبات و تحمل و شهامت و تواصع و حمیت و رقت باشد....

.اما این روشن اکنون منسوخ است و شیوه ی مختار برخلاف این است کدام دلیل روشن تر از این که هر جا عروسی یا سماعی یا جمعیتی باشد مشتمل بر لوت و حلوا و خلعت و زر ، مخنثان و هیزان و چنگیان و سخرگان را آنجا طلب کنند

و هر جا که تیر و نیزه باید خورد ابلهی را یاد دهند که تو مردی و پهلوانی و... گرد دلاوری و او را برابر تیغ ها دارند... و چون پهلوانی را در معرکه بکشند از در نظاره کنند و با هم گویند:

                                                            ...هیز زی و دیر زی .

مرد صاحب حزم باید که روز هیجا قول پهلوانان خراسان را دستور سازد که می فرمایند :

                                              مردان در میدان جهند ما در کهدان جهیم ...

 از نوخاسته ی اصفهانی روایت کنند که در بیابانی مغولی بدو رسید ، بر او حمله کرد .

 نوخاسته از کمال کیاست تضرّع کنان گفت:

 ای آقا ! خدای را.....مم کش .......مغولش بر او رحم آورد و بر قول او کار کرد .

جوان به یمن این تدبیر از قتل او خلاص یافت .

گویند بعد از آن سی سال دیگر عمر در نیکنامی به سر برد .

                                                    زهی جوان نیکبخت!

صص 205-207  کتاب اخلاق الاشراف

به نقل از کتاب : دیداری با اهل قلم: درباره ی بیست کتاب نثر فارسی

از : دکترغلامحسین یوسفی

 

دیداری با اهل قلم

نام کتاب : دیداری با اهل قلم: درباره ی بیت کتاب نثر فارسی

نویسنده : غلامحسین یوسفی (1306-1369)

مترجم :..................

محل نشر :تهران  ناشر :علمی تاریخ نشر : 1380 تعداد جلد :2 تعداد صفحه : جلد اول 421 چاپ : هفتم

شماره ی رده بندی       الف : دهدهی دیویی  :   8008/8 فا 8

                                                                       د 85 ی

                                   ب : کنگره :9 ی / 3872  PIR

کتاب از آثار ارزشمند دکتر یوسفی است . ایان در این کتاب به معرفی و بررسی بیت کتاب فارسی که نثر هستند می پردازند.

کتاب هایی را که در این جلد معرفی کرده اند بدین ترتیب است :

1-      گزارشگر حقیقت          درباره ی بیهقی و کتابش – تاریخ بیهقی یا مسعودی

2-      سیری در آفاق               درباره ی سفرنامه ی ناصر خسرو

3-      امیر روشن ضمیر            قابوس نامه

4-      پیر سیاست                    سیاست نامه از خاجه نظام الملک

5-      داروی جان                   کلیله و دمنه

6-      عارفی از خراسان            اسرار التوحید

7-      در آرزوی جوانمردی      سمک عیار

8-       پادشاه سخن                 گلستان

9-      شوخ طبعی آگاه           اخلاق الاشراف از عبید زاکانی

10-          لطیفه پردازان              لطائف الطوایف

نویسنده در هر فصل قبل از ورود به بحث با ذکر خاطره یا مطلبی از اصل کتاب شیرینی خاصی به فصل می بخشد به ویژه ی خاطره اش از هدیه گرفتن کتاب گلستان در دوران ابتدایی .یاری که هیشه با ایشان همراه بوده است .

بعد از آن به معرفی نویسنده ی کتاب می پردازند سپس با بخش بندی مطالبی را از کتاب نقل می کنند به طوریکه خود کتاب جنگ کوچکی از چند کتاب نامبرده است. نقاط قوت و ضعف کتاب را بر می شمرند و همیشه جانب انصاف را نگاه داشته اند.

نمونه ای از کتاب ها :

تاریخ بیهقی :

یک روز به خانه ی خویش بودم گفتند سیاحی بردرست می گوید حدیثی مهم دارم.دلم بزد که از خوارزم آمده است گفتم بیاریدش، درآمد و خالی خواست و این عصایی که داشت برشکافت و رقعتی خرد از آن بوعبدالله حاتمی نایب برید که سوی من بود بیرون گرفت و به من داد. ص .18

از عبید زاکانی:

تا توانید سخن حق مگویید

                    تا بر دل ها گران مشوید و مردم بی سبب از شما نرنجند.

مسخرگی و ... و ....و گواهی به دروغ دادن و ...پیشه سازید تا عزیز باشید.

راستی و انصاف از بازاریان توقع نداشتن. ص . 294

Sms ژماره‌ 1

Sms  ژماره‌ 1 له‌ لایه‌ن مادێح

دڵنیام ده‌زانم

مردن بۆ ئامانج

باشتره‌ له‌ ژین بێ ئاوات

دوودڵم نازانم

 ژیانی غه‌ریبی خۆشه‌

یا مردن له‌ وڵات؟

                      ...؟

مربای شیرین

مربای شیرین

هوشنگ مرادی کرمانی

تهران: معین،1380.

چاپ ششم-92ص.

حتماً قصه های مجید را دیده اید و یا فیلم مهمان مامان ساخته ی داریوش مهرجویی با بازی شاهکار گلاب آدینه. این هر دو فیلم از روی آثار همین نویسنده درست شده اند. داستان مربای شیرین داستان شیرین بازنشدن در شیشه های مرباست و تاثیر آن بر زندگی مردم. هر چند که باید ظاهر داستان را رها کرد و روانشناسی اجتماعی مردم را در لابلای آن یافت که نویسنده در بیان آنها موفق بوده است .

خواندن کتاب کمتر از یک ساعت طول می کشد اماساعت ها خواننده را به فکر فرو می برد که چرا؟

درۆ

کاک حسه‌ین شافێعی شاعێرێ سه‌قزییه‌ و ئێستا دانیشتووی ئۆتاوایه‌ له‌ که‌نه‌دا.

ئه‌م شێعره‌ی له‌ ماڵپه‌ڕی چل چه‌مه‌ وه‌رگیراوه‌ و هیوادارم ئێوه‌ش به‌ دڵتان بێت. 

درۆ

پاڵه‌وانه‌کانی دوێنێ

دز و جه‌رده‌کانی ئه‌مڕۆ

تا که‌ی درۆ

 شه‌رمه‌زار نین له‌و شاخانه‌ی

بۆ داگیر که‌ر ماندوو بوون و

بۆ ئێوه‌ حه‌سانه‌وه‌ بوون

 شه‌رمه‌ زار نین

له‌ هه‌موو ئه‌و ده‌شت و دۆڵ و

کانی و ئاو و چیاو چۆڵ و

دار و به‌رده‌ی

شه‌ڵاڵی لافاوی خوێن بوون

 پاڵه‌وانه‌کانی دوێنێ

دز و جه‌رده‌کانی ئه‌مڕۆ

تا که‌ی درۆ

 شه‌رمه‌زار نین

له‌ سه‌ت هه‌زار

قامکی هه‌ڵ وه‌ریوی نازدار

له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ی خنکاوی ژاری دووکه‌ڵی مه‌رگ و ئازار

 شه‌مه‌زار نین

له‌ ئه‌نفال و له‌ سه‌ت و هه شتاو دوو هه‌زار

گیانی بێ تاوانی زیندوو له‌ گۆڕ نراوی به‌ هاوار

 پاڵه‌وانه‌کانی دوێنێ

دز و جه‌رده‌کانی ئه‌مڕۆ

تا که‌ی درۆ

 کاسه‌ سه‌روو چاوتان گیرفان

گوێتان گیرفان، دڵتان گیرفان

زگ و ده‌ست و پێتان گیرفان

 که‌ی تێر ئه‌بن

خوێنی شه‌هید، فرمێسکه‌کان

ئه‌شکه‌نجه‌و ئازاری زیندان

ژنی بێ شوو، دایکی بێ کوڕ

خۆشکی بێ برای دلۆڤان

به‌ هه‌زاران لادێی سووتاو

شاره‌ کاول کراوه‌کان

گشت کوردستان

چوو به‌ تاڵان

تا که‌ی کڕنۆش

بۆ دوژمنانی نیشتمان

پاڵه‌وانه‌کانی دوێنێ

دز و جه‌رده‌کانی ئه‌مڕۆ

تا که‌ی درۆ

 ه‌غدا خۆشه‌، نه‌ک هه‌ولێر و نه‌ک پێنجوێن

نه‌ک که‌رکووک و سلێمانی

شاری هه‌ڵمه‌ت و قوربانی

به‌غدا خۆشه‌ و

ته‌خت و باره‌گای سوڵتانی

 پاڵه‌وانه‌کانی دوێنێ

دز و جه‌رده‌کانی ئه‌مڕۆ

تا که‌ی درۆ

درۆ

درۆ

 حسه‌ین شافێعی    ئۆتاوا.              

 

 

توصیف جبّاران در کلیله و دمنه

 

متن زیر از کتاب کلیله و دمنه نسخه ی استاد مجتبی مینوی ص.285 نقل می شود .

نویسنده به توصیف ظالمان و جبّاران می پردازد و می گوید که زود پیمان خود را فراموش می کنند ، بی وفایند و جفاکار، اهمیتی به دوستی پاک و نصیحت نمی دهند، ارزشی برای  سوابق آشنایی و شناخت قائل نیستند ، اگر برایشان نفعی داشته باشی تو را می خواهند در غیر این صورت رهایت می کنند.

در انتقام به بخشش فکر نمی کنند ، به راحتی حقوق مردم را زیر پا می گذارند و خدمت خالصانه را نمی بینند ولی در مجازات ذرّه ای را فراموش نمی کنند .گناهان و اشتباهات بزرگ خود را کوچک می بینند ولی  گناهان و اشتباهات کوچک دیگران را بزرگ می دانند.

معلوم است اگر کسی مبتلا به همراهی و همنشینی چنین افرادی باشد واقعاً بیچاره است .

اما از زبان کلیله و دمنه :

بیچاره کسی که به صحبت جباران مبتلا گردد

که عقده ی عهد ایشان سخت زود سست شود ،

 و همیشه رخسار وفای ایشان به چنگال جفا مجروح باشد ،

 نه اخلاص و مناصحت نزدیک ایشان محلّی دارد

 و نه دالّت خدمت و ذمام معرفت در دل ایشان وزنی دارد،

 محبّت و عداوت ایشان بر حدوث حاجت و زوال منفعت مقصور است

عفو در مذهب انتقام محظور شناسند ،

 اهمال در شرع نخوت و جبروت مباح پندارند ،

ثمره ی خدمت مخلصان کم یاد دارند

 و عقوبت ذلّت جانیان دیر فراموش کنند

 ارتکاب های بزرگ را از جهت خویش خرد و حقیر شمرند

 و سهوهای خرد از جهت دیگران بزرگ و خطیر دانند.