فلانورها

در پاریس بودلر اوضاع هنوز به آن حد نرسیده بود. در نقاطی از رود سن که بعدتر پل ها آن جا قرار گرفتند هنوز لنج ها رفت و آمد می کردند. در سال مرگ بودلر، اگر پولدارها می خواستند در اطراف شهر گشتی بزنند هنوز یک پیمانکار می توانست با ناوگانی متشکل از پانصد صندلی روان آسایش آنها را تامین کند. پاساژها از محبوبیتی بی کم و کاست برخوردار بودند، و فلانور در آنها با کالسکه ها روبه رو نمی شد که برای عابران پیاده حقی قائل نبودند. عابر پیاده ای بود که خود را درون جمعیت می چپاند، البته فلانوری هم بود که خواستار فضای آزاد حرکت بود و حاضر نبود از زندگی یک جنتلمن تن آسا چشم بپوشد. ظهور تن آسایانه او در قالب یک شخصیت به معنی اعتراض او به تقسیم کار بود که آدمیان را به منخصص بدل می کند و به همان اندازه به معنی اعتراض او به سخت کوشی آنها هم بود. حوالی 1840 ، در دوره کوتاهی باب شد که لاک پشت ها را برای قدم زدن در پاساژها بیرون ببرند. فلانورها می خواستند لاک پشتهایی به همراه داشته باشند که آهنگ حرکت خود را با آنها تنظیم کنند. اگر آنها این راه و رسم خود را حفظ کرده بودند، شاید جریان پیشرفت ملزم می شد خود را با این آهنگ تطبیق دهد. اما این نگرش غالب نشد؛ تیلور، که شعار (( مرگ بر اتلاف وقت!)) را باب کرد، پیروز شد. در طول دوره رکود عده ای تحولات آتی را پیش بینی می کردند. راتیه{Paul Ernest Rattier   } در 1857 در کتاب خود، پاریس وجود ندارد، که فضایی آرمان شهری دارد، نوشت: (( شخصیت فلانور ما که در پیاده روها و مقابل ویترین فروشگاهها با او مواجه می شدیم، این موجود موهوم، این جهانگرد دائمی، این نوع غیرعادی که همیشه در پی هیجانات ارزان بود و درباره هیچ چیز جز سنگفرش ها، کالسکه ها و فانوس های گازی چیزی نمی دانست... حالا یا یک دامدار شده، یا عمده فروش شراب، تولیدکننده لباس زیر، مالک تصفیه شکر و غول صنعت فولاد.

صص. 107-108

از کتاب: زبان شاعری( مجموعه مقالات)؛ ادگار آلن پو، استفان مالارمه، ساموئل بکت، والتر بنیامین؛ ترجمه پیمان چهرازی، تهران: آگه، 1398

فلانور کیست؟

به نقل از ویکیپدیا

پرسه‌زن (یا به تعبیری پِلِکَنده از ریشه پِلِکیدن) یا فلانور (فرانسوی: Flâneur‎؛ (تلفظ می‌شود: [flɑnœʁ]) مفهومی است که از زبان فرانسه به عاریه گرفته شده‌است که به معنای قدم زنی است. شارل بودلر، شاعر و نویسندهٔ فرانسوی مفهومی دیگر از آن مشتق کرد که به معنای فردی است که در شهر قدم می‌زند تا آن را شخصاً تجربه کند. به علت استفادهٔ بودلر و دیگر اندیشمندان در حوزه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی و ادبی، پرسه‌زن مفهومی مهم در پدیده‌های شهری و مدرنیته شد. پرسه‌زنی تنها به قدم زنی در خیابان‌های شهر محدود نمی‌شود بلکه می‌تواند شیوه ای از تفکر فلسفی و زندگی باشد.

بودلر پرسه‌زنی را یک قدم زن با شخصیت در خیابان‌های شهر توصیف می‌کند که نقشی اساسی در درک و ترسیم فضای شهر دارد. مفهوم پرسه‌زن در بحث پدیدهٔ مدرنیته در محافل دانشگاهی مفهوم مهمی است. همچنین این مفهوم دریچه ای از تفکر در زمینه‌های معماری و شهرسازی را باز کرده‌است. والتر بنیامین فیلسوف و زیبایی‌شناس مارکسیست آلمانی، این مفهوم را ابزاری برای تحلیل و همچنین شیوه ای از زندگی می‌داند. از دیدگاه مارکسیستی او، پرسه‌زنی مولود زندگی مدرن و انقلاب صنعتی است. وی خود به نمونه ای از پرسه‌زن تبدیل شد که خیابان‌های پاریس را مشاهده می‌کرد و به مطالعات اجتماعی و زیبایی شناختی می‌پرداخت.